twee weken geleden wisselden Sabine en ik onze sjablonen uit. Zij had een prachtig sjabloon gemaakt van een vuur, meteen moest ik aan een beeld denken dat al lange tijd in mijn hoofd zit: ik had gelezen in een boek van Dave Eggers dat vluchtelingen in een kring gingen liggen slapen om zich te beschermen tegen wilde dieren. Fascinerend. Dit las ik al een paar jaar geleden en nog steeds wil ik met dat beeld aan de slag. Nu, weer een nieuwe versie van het beeld in mijn hoofd.
Heel klein voorouderbeeldje uit de Molukken (Museum Nusantara, Delft)
Voorouderbeeldje uit Nieuw-Guinea (Tropen Museum in Amsterdam)
Op een van Emmy’s dakpanelen staan twee hurkende mannen afgebeeld met de armen over elkaar. Ik moest meteen aan de voorouderbeeldjes denken van o.a. Nieuw-Guinea en de Molukken. Dinsdag in het Wereldmuseum stond ik met hele andere ogen naar de beelden, sieraden en huisdecoratie van de zogenoemde “Oceanië” bewoners te kijken. De vrouwelijke figuren staan vaak wijdbeens of gehurkt, hun armen reiken naar de hemel. De mannelijke beelden zijn hoekig en rechter, in gehurkte houding met de armen rustend op hun knieën. Ik denk dat onze panelen misschien wel niet zouden misstaan tussen al die pracht.
Gisteren hebben ik en Emmy een proef ceremoniële hut gebouwd in mijn tuin. Met behulp van de waslijn, papierklemmen, touw en tentharingen hadden we vrij snel de vorm die we zochten. Het blijft natuurlijk een dak van papier, maar het gaat niet om het praktische ervan, het gaat om wat het verteld. Een gevoelsmatige hut dus.
Voor de eerste 5 dakpanelen maakte ik 4 oervrouwen. Emmy leende mij het prachtige boek “Tribe” waarin Bruce Parry zijn verhaal achter de camera verteld van zijn “Going Tribal” avonturen. Ik kende de serie niet en ik was aangenaam verrast dat het mij zo aansprak. De rituelen en kleding/versiering wilde ik op een of andere manier terug laten komen op de dakpanelen, zonder een kopie te maken van wat hun maken, door er mijn eigen vorm aan te geven.
Ook heb ik het tweede boek van Jean M. Auels boekenserie De Aardkinderen bijna uit. Normaal gebruik ik nooit mensenfiguren in mijn werk, maar dennennaalden en vogeltjes dekte de lading deze keer niet. Het gaat over vruchtbaarheid, hiërarchie rondom vuurplaatsen (huiselijkheid & warmte) en de rol van de mens in de natuur. Onderwerpen waarmee ik in mijn dagelijkse leven worstel (vruchtbaarheid), waar ik me zorgen om maak (onze natuur) en waar ik me nog steeds over kan verbazen en boos maken (verschil man/vrouw, ras, afkomst). Vier oervrouwen waren de uitkomst.
Ik en Emmy hebben nu ook sjablonen uitgewisseld. Mijn oervrouw is nu in Enschede en een man in pak zal haar plaats nu bij mij gaan vervangen. Benieuwd wat de uitkomst gaat zijn.
Details van de papieren dakpanelen. Inmiddels zijn er weer drie bijgekomen en ben ik met de eerste vijf zo goed als klaar. Mijn sjablonen liggen onder een dik boek, want door de verf zijn ze helemaal krom gaan trekken. Zodat ze straks klaar zijn voor Sabine en zij ze weer kan gebruiken.
Het pak met de stropdas speelt altijd een belangrijke rol in mijn werk.
Dat komt door een boek dat ik las waarin een gewone man die werkt als advocaat in een hele andere wereld terechtkomt. Is het wel een andere wereld of is hij gewoon anders naar de werkelijkheid gaan kijken? Voor mij is het een mooi verhaal omdat het een alledaagse werkelijkheid beschrijft maar die allemaal lagen kent, met een man in de hoofdrol die van tevoren nooit had kunnen raden wat hem allemaal zou overkomen. Nu komt de man in pak weer terecht onder een dak van papieren panelen.
Begonnen met de eerste dakpanelen voor onze ceremoniële hut. Nog veel zoeken en denken, maar het begin is er. Ik probeer tegelijkertijd mijn sjablonen zo netjes mogelijk te maken en te houden, dat zit nog niet mee merk ik. Normaal gebruik ik ze als het ware op, nu hou ik in mijn achterhoofd dat we de sjablonen nog gaan uitwisselen en ik weet nu nog niet welke sjablonen hiervoor het beste zijn of welke Emmy graag zou willen gebruiken.
Ik bouw mijn eigen hut. Sabine en ik zijn bezig met het realiseren van een dak van papieren panelen. Deze bedrukken wij met sjablonen. Begin februari komen wij weer bij elkaar en kijken hoever we zijn en wat ieder voor zich in eigen atelier gemaakt heeft. Daarna wisselen wij onze sjablonen uit.
In april hopen wij dat wij onder ons eigen dak te kunnen staan. Net als ik stond onder het dak van een echt ceremonie-huis uit Papoea Nieuw-Guinea in het Metropolitan.
Dansrok uit Nieuw-Guinea. Gemaakt van boomschors
Papoea dansrok gemaakt van boomschors
Deze foto’s heb ik gemaakt in het Tropenmuseum in Amsterdam. Meer mooie spullen op mijn blog De reis naar Batik blogpost Tropenmuseum in Amsterdam
Sjablonen om boomschors te beschilderen uit Fiji
Feestkleding van boombast uit Sulawesi, Indonesië
Beschilderd boombast ook uit Sulawesi
Deze foto’s heb ik gemaakt in het Museum Volkenkunde in Leiden. Ik heb deze foto’s toen ook naar Emmy gemaild. Ik was zo verrast door hun sjablonen en moest meteen denken aan Emmy’s door tapa geïnspireerde jurkjes uit 2009 denken.
En eigenlijk was dat ook de start van onze samenwerking. Ik kwam terug uit Java, vol van Batik patronen en Emmy had een residence in Frankrijk achter de rug en kwam thuis met haar bedrukte jurkjes. Ik wist toen, wij moeten samen werken!
Meer mooie spullen uit Leiden in de blogpost Ethnology Museum in Leiden
Nu voor ons volgende werk komen we weer bij het startpunt en toch is het weer helemaal een nieuw begin. Ik weet nog niet precies wat ik ga maken. Ik wil inderdaad ook werken vanuit herhaling & sjablonen, maar weet nog niet welk patroon.
Nog een mooi filmpje ter inspiratie:
Een paar weken geleden ben ik teruggekomen van een week New York. Ik heb daar veel musea bezocht waaronder het Metropolitan. Na alle ouders meesters uitvoerig te hebben bekeken ben ik een beetje gaan dwalen door dit immense complex, en toen stond ik opeens onder een compleet dak van een ceremonie huis uit Papoea Nieuw Ginea.
Ik was enorm verrast! Het was zo mooi: het dak bestond uit allemaal afzonderlijke panelen met ieder hun eigen schildering die mens, dier, en andere natuurlijke fenomenen vertegenwoordigen. Aan de schilderingen kun je zien tot welke clan de kunstenaar toebehoort. Een dak van een ceremonie huis is gemaakt door verschillende kunstenaars.
Ik was zo onder de indruk van de beeldtaal die deze kunstenaars gebruiken: het zijn vaak eenvoudige en repeterende vormen. Sjabloon vormen zou ik het zelf bijna willen noemen. Beter gezegd: ze inspireren mij om sjablonen te gaan snijden om net zulke krachtige vormen te krijgen.
Nu hebben Sabine en ik het plan gevat om ook een dak te gaan maken van papier. Voor onze expositie in het bos. we gaan ieder afzonderlijk aan het dak werken om het op een later moment weer bij elkaar te brengen. Ik heb erover na zitten denken hoe ik het wil gaan aanpakken. Dit komt doordat ik zat te werken aan een kleine aquarel en daarnaast ook wilde beginnen met het maken van een ‘dakpaneel’. Maar het lukte niet om vanuit een klein formaat opeens over te moeten stappen op een groot bruin vel dat aan de muur hing. Om het dak te kunnen maken moet ik een eenvoudiger manier van werken hanteren en niet vanuit een aquarel vertrekken, dus ik ga verschillende sjablonen snijden die ik steeds in andere combinaties terug wil laten komen op de ‘dakpanelen’. Ik heb dus straks een paar vaste vormen die steeds als vertrekpunt dienen.
Om plaatjes van het dak te kunnen zien ga dan naar: http://www.metmuseum.org/ en dan onder zoekterm: ceremonial house ceiling.
Deze hutten/schuren/daken kwam ik tegen in het Openluchtmuseum in Arnhem. Ze deden mij denken aan het huisje/dakje dat de Bowerbird bouwt & de magische hutten van de Papoea’s, waar Emmy mij over vertelde.
Deze “hutten” worden helaas alleen gebruikt om stro droog onder te bewaren, maar toch erg mooi gemaakt.
